ಭೀಮನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಅಥವಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ಭೀಮೇಶ್ವರ ವ್ರತದ ಪೌರಾಣಿಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇಲ್ಲಿದೆ

ಭೀಮನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯು ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು (ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ) ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಪವಿತ್ರ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ ,ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರರ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲು ಈ ದಿನದಂದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಭೀಮನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಹಿಂದೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಸುಂದರ ಮತ್ತು ರೋಚಕ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳಿವೆ:

1. ಪರಮೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯ ಪುನರ್ಮಿಲನದ ಪುಣ್ಯ ಕಥೆ

ಪೌರಾಣಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದಕ್ಷಬ್ರಹ್ಮನ ಯಜ್ಞಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸತಿ ದೇವಿಯು ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತಾಗಿಸಿ ಆತ್ಮಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಹಿಮವಂತ ಹಾಗೂ ಮೇನಕೆಯ ಮಗಳಾಗಿ ‘ಪಾರ್ವತಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಮರುಜನ್ಮ ತಳೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರದ ಪತಿಯಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಮದುವೆಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ ಆಕೆಯದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಶಿವನನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭದ ಮಾತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ಶೀತ, ಗಾಳಿ, ಮಳೆ ಎನ್ನದೆ ಹಿಮಾಲಯದ ಕಠಿಣ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಮಹಾತಪಸ್ಸನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆಯ ಅನನ್ಯ ಪತಿಭಕ್ತಿ, ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಕೊನೆಗೂ ಕೈಲಾಸವಾಸಿಯ ಮನಸ್ಸು ಕರಗುತ್ತದೆ.

1. ಪಾರ್ವತಿಯ ಭಕ್ತಿಗೆ ಒಲಿದ ಶಿವನು ಆಕೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಮ್ಮತಿಸಿದ ಮಹೂರ್ತದ ದಿನವೇ ಈ ಆಷಾಢ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ! ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿಯರ ಈ ದಿವ್ಯ ಮಿಲನದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಮಹಾಪರ್ವಕಾಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

   ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿಯರು ಒಂದಾದ ಈ ಪವಿತ್ರ ದಿನದಂದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಜ್ಯೋತಿ (ದೀಪ) ಬೆಳಗಿಸಿ ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿಯರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

2. ಸತ್ತ ರಾಜಕುಮಾರನಿಗೆ ಜೀವ ಸಿಕ್ಕ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ ಕಥೆ 

ಒಬ್ಬ ರಾಜ ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ಮಗನನ್ನು ಅಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡನು. ಹತಾಶನಾದ ರಾಜನು ತನ್ನ ಮೃತ ಮಗನಿಗೆ ಸಾಂಕೇತಿಕ ವಿವಾಹವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದನು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರುವ ಯಾವುದೇ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದನು.

ಬಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬವೊಂದು ಮದುವೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ರಾತ್ರಿಯಂದು ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭದ ನಂತರ, ರಾಜಕುಮಾರನ ದೇಹವನ್ನು ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಭಾಗೀರಥಿ ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಯಿತು.`

ಭಾರೀ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಮಿಂಚಿನೊಂದಿಗೆ ಹಠಾತ್, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಬಿರುಗಾಳಿಯು ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು. ಭಯಭೀತರಾದ ಶೋಕತಪ್ತರು ಓಡಿಹೋದರು, ಯುವ ವಧು ತನ್ನ ಮೃತ ಗಂಡನ ದೇಹದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಉಳಿದರು.

ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಹುಡುಗಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಭೀಮೇಶ್ವರ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಳು . ಅವಳು ಎರಡು ಮಣ್ಣಿನ ದೀಪಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚು ಮಾಡಿದಳು, ಬತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಸ್ಯದ ನಾರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದಳು, ಎಣ್ಣೆಯ ಬದಲಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿದಳು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ( ಕಡುಬು/ಭಂಡಾರ ) ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದಳು.  

ಅವಳ ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಅವಳ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಮಣ್ಣಿನ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುರಿದು ಅವಳಿಗೆ ದೀರ್ಘ, ಸಂತೋಷದ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನವನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದರು.

ಅವಳು ತನ್ನ ಗಂಡನನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದಾಗ, ಅವನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡನು. ರಾಜ ಮತ್ತು ಇತರರು ಹಿಂತಿರುಗಿದಾಗ, ರಾಜಕುಮಾರ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ಶ್ರದ್ಧಾಭರಿತ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ, ಪತಿಯನ್ನು ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ಮರಳಿ ತಂದ ಈ ದಿನವನ್ನು ‘ಭೀಮನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ’ ಎಂದು ಯುಗಯುಗಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗುತ್ತಿದೆ.