ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ವಿವಾಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವ ನೀಡುವ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಈಗ ಪ್ರಮುಖ ವೈಚಾರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು, ಮದುವೆಯನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ಕಚೇರಿಯು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪ್ರಮಾಣವು 2011 ರಲ್ಲಿದ್ದ ಶೇಕಡಾ 13.5 ರಿಂದ 2021 ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇಕಡಾ 19.9 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಗತಿಯೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾಲೇಜು ಮೆಟ್ಟಿಲೇರುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರ ದಾಖಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇಕಡಾ 22.9 ರಿಂದ 28.5 ಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದಿದೆ. ಸ್ವಂತ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಇಂದಿನ ನಾರಿಯರಿಗೆ ಮದುವೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಸೆಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡುವ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇದರೊಂದಿಗೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಮೊದಲ ಮದುವೆಯ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 16.2 ವರ್ಷದಿಂದ 19.2 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಅವರು ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಲು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮಹಿಳೆಯರು ಒಂಟಿ ಜೀವನವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದು, ಭವಿಷ್ಯದ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಮಹಿಳೆಯರು ಮದುವೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ.