ತಿರುಪತಿ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನ ಹಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಮೂರು ನಾಮಗಳು (ಊರ್ಧ್ವಪುಂಡ್ರ) ಕೇವಲ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಚಿಹ್ನೆಯಲ್ಲ, ಅವು ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.
ತಿರುಪತಿ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನ ಮೂರು ನಾಮಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಥ
ಎರಡು ಬಿಳಿ ಗೆರೆಗಳು (ತಿರುಮಣ್ಣು): ಹಣೆಯ ಎರಡೂ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಿಳಿ ಗೆರೆಗಳು ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಿಳಿ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ (ತಿರುಮಣ್ಣು) ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾತ್ವಿಕ ಗುಣ, ಪಾವಿತ್ರ್ಯ, ಶಾಂತಿ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಮಧ್ಯದ ಕೆಂಪು/ಹಳದಿ ಗೆರೆ (ಶ್ರೀಚೂರ್ಣ): ಬಿಳಿ ಗೆರೆಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಗೆರೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ (ಶ್ರೀದೇವಿ) ಪ್ರತೀಕ. ಕುಂಕುಮ ಅಥವಾ ಅರಿಶಿನದ ಪುಡಿಯಿಂದ ರಚಿಸಲಾಗುವ ಈ ಗೆರೆಯು ಕರುಣೆ, ಕ್ಷಮೆ ಹಾಗೂ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಲಕ್ಷ್ಮೀ-ನಾರಾಯಣರ ಐಕ್ಯತೆ: ಭಕ್ತನು ಭಗವಂತನ ಪಾದಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಜಗನ್ಮಾತೆಯಾದ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ಶಿಫಾರಸು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂಬುದು ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಎರಡು ಬಿಳಿ ಗೆರೆಗಳು (ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದ) ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದ ಗೆರೆ (ಲಕ್ಷ್ಮಿ) ಒಟ್ಟಾಗಿ 'ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣ' ತತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ.
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ತಾತ್ವಿಕ ಮಹತ್ವ
ಜ್ಞಾನ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯ: ಮೂರು ರೇಖೆಗಳು ಜ್ಞಾನ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯ ಎಂಬ ಮೋಕ್ಷ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ.
ತ್ರಿಗುಣಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ: ಸತ್ವ, ರಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸು ಎಂಬ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಸಂಕೇತ ಇದಾಗಿದೆ.
ದೇಹವೇ ದೇವಾಲಯ: ಊರ್ಧ್ವಪುಂಡ್ರ ಎಂದರೆ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿರುವ ಚಿಹ್ನೆ. ಇದು ಮಾನವನ ಚೇತನವು ಭೌತಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಊರ್ಧ್ವಮುಖವಾಗಿ (ಭಗವಂತನ ಕಡೆಗೆ) ಸಾಗಬೇಕು ಎಂದು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ತಿರುಮಲೆಯಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರದ ಅಭಿಷೇಕದ ನಂತರ ಕರ್ಪೂರ ಮತ್ತು ಕಸ್ತೂರಿಯಿಂದ ಈ ದಿವ್ಯ ಊರ್ಧ್ವಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಅಳಿಸಿ, ಭಗವಂತನ ಶರಣಾಗತಿಯ ಭಾವವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.