ಭಾರತದಂತಹ ವಿಶಾಲ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಆರೋಗ್ಯವು ಯಾವಾಗಲೂ ಸರ್ಕಾರದ ಆದ್ಯತೆಯ ವಿಷಯ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿರುವ ‘ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮಾತೃ ವಂದನಾ ಯೋಜನೆ’ (PMMVY) ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆ ಕೇವಲ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಬಾಣಂತಿಯರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
ಉದ್ದೇಶ ಏನು?
ಭಾರತದ ಬಹುಪಾಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗರ್ಭಿಣಿಯಾದಾಗ ಅಥವಾ ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ವೇತನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಸರಿಯಾದ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವಿಫಲರಾಗುತ್ತಾರೆ.
PMMVY ಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ, ಈ ವೇತನ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಭಾಗಶಃ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದು. ಇದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರು ಹಣಕಾಸಿನ ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು, ಉತ್ತಮ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಎಷ್ಟು ಹಣ? ಯಾರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ?
ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಅರ್ಹ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ (DBT) ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮೊದಲ ಮಗುವಿಗೆ: ಪ್ರತಿ ಅರ್ಹ ತಾಯಿಗೆ ₹5,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಣವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ (₹3,000 + ₹2,000) ಬ್ಯಾಂಕ್/ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ ಖಾತೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಜಮಾ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮೊದಲ ಕಂತು: ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿದಾಗ.
- ಎರಡನೇ ಕಂತು: ಮಗುವಿನ ಜನನದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು (BCG, OPV, DPT) ನೀಡಿದಾಗ.
- ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಗಮನ: ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆರಿಗೆ ಮಾಡಿಸಿದರೆ, ‘ಜನನಿ ಸುರಕ್ಷಾ ಯೋಜನೆ’ (JSY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ₹1,000 ಸಹ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ₹6,000 ಮೊತ್ತ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಎರಡನೇ ಮಗುವಿಗೆ (ಹೊಸ ಅಪ್ಡೇಟ್): ಇತ್ತೀಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಎರಡನೇ ಮಗು ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಾಗಿದ್ದರೆ, ಆ ತಾಯಿಗೆ ₹6,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ನೆರವನ್ನು ಒಂದು ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಹತೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳು
- ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಬಾಣಂತಿಯರು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
- ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲ ಎರಡು ಜೀವಂತ ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ (ಎರಡನೆಯದು ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಾಗಿದ್ದರೆ).
- ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯನ್ನು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರ (AWC) ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಲಾಭ ಪಡೆಯಲು, ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಮೀಪದ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರ (AWC) ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕು.
- ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು: ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ (M.C.P. ಕಾರ್ಡ್), ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್ಬುಕ್ ಪ್ರತಿ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ದೃಢೀಕರಣ ಪತ್ರ.
- ಅಧಿಕೃತ ಆನ್ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅಥವಾ ‘ಪೋಷಣ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್’ ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕವೂ ಅರ್ಜಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೆ, ಈ ಯೋಜನೆ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಭದ್ರ ಬುನಾದಿಯಾಗಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರದ ನೆರವು ನೇರವಾಗಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ.
