ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರೋದು ಏಕೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣ
ಕೆಂಪು, ನೀಲಿ, ಬಿಳಿ, ಹಳದಿ ಹಾಗೂ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳು ಕೇವಲ ಗುರುತಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಣ್ಣವೂ ಗ್ಯಾಸ್ ಬಳಕೆ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಮನೆ, ಹೋಟೆಲ್, ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಅಥವಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳು ಒಂದೇ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಂಪು, ನೀಲಿ, ಬಿಳಿ, ಹಳದಿ, ಬೂದು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಬಣ್ಣಗಳು ಕೇವಲ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ಅಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಗ್ಯಾಸ್ನ ಪ್ರಕಾರ, ಬಳಕೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಎಲ್ಪಿಜಿ (LPG) ಅಡುಗೆ ಅನಿಲಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅನಿಲವು ಹೆಚ್ಚು ಸುಡುವ ಗುಣ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗೃಹ ಬಳಕೆಗೆ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುವ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಆಗಿದೆ.
ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ಹೋಟೆಲ್, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್, ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಟರಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳಂತಹ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರಿ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಲಭ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆಮ್ಲಜನಕ (Medical Oxygen) ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಕ್ಲಿನಿಕ್ಗಳು ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಪೇನ್, ಬ್ಯುಟೇನ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೆಲ್ಡಿಂಗ್, ಹೀಟಿಂಗ್, ಕಟಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ (CO₂) ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಉಪಕರಣಗಳು, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು, ಪಾನೀಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳು ಹಾಗೂ ಹಲವು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಬಳಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳ ಬಣ್ಣಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅನಿಲದ ಸ್ವರೂಪ, ಬಳಕೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬಳಸುವ ಮೊದಲು ಅದರ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತ.
