ಹೋಮ್ ಲೋನ್ ಮರುಪಾವತಿ ವಿಳಂಬವಾದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮನೆಯ ವಸ್ತು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದೇ?

ಸ್ವಂತ ಮನೆ ಕಟ್ಟಲು ಅಥವಾ ಖರೀದಿಸಲು ಅನೇಕರು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಂದ ಹೋಮ್ ಲೋನ್ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಸಾಲದ ಕಂತುಗಳನ್ನು (EMI) ಪಾವತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅನುಸರಿಸಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯುವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದೇ ವೇಳೆ, ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಲವರಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೋಮ್ ಲೋನ್ ನೀಡುವಾಗ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಅಡಮಾನವಾಗಿರುವುದು ಮನೆ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿತ ಆಸ್ತಿ ಮಾತ್ರ. ಸೋಫಾ, ಹಾಸಿಗೆ, ಟೇಬಲ್, ಟಿವಿ, ಫ್ರಿಜ್, ಫ್ಯಾನ್, ಗ್ಯಾಸ್ ಸ್ಟೌವ್, ಅಡುಗೆ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಡಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೇವಲ ಹೋಮ್ ಲೋನ್ ಬಾಕಿ ಇದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇಂತಹ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವಾದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೊದಲು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಬೇಕು. ನಂತರವೇ ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸಬಹುದು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಬಾರದು ಎಂಬುದು ನಿಯಮವಾಗಿದೆ.

ಒಂದು ವೇಳೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆ ನಿಯಮ ಮೀರಿ ಮನೆಯೊಳಗಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಗ್ರಾಹಕರು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಹಕರ ಆಯೋಗದ ಮೊರೆ ಹೋಗಬಹುದು. ದೂರು ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಬಳಿಕ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ದೃಢಪಟ್ಟರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಪರಿಹಾರ ಪಾವತಿಸಲು ಆದೇಶಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಇದೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣವೊಂದರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಆಯೋಗವು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ₹3 ಲಕ್ಷ ಪರಿಹಾರ, ಮಾನಸಿಕ ಹಿಂಸೆಗಾಗಿ ₹25 ಸಾವಿರ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಜ್ಯ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಾಗಿ ₹10 ಸಾವಿರ ಪಾವತಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ಈ ತೀರ್ಪು, ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ವೇಳೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಕಾನೂನು ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.