ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಕುಸಿದರೂ ರಿಸರ್ವ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸುಮ್ಮನಿರುವುದೇಕೆ?

Indian Rupee value: ಅಮೆರಿಕದ ಡಾಲರ್ ಎದುರು ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 90ರ ಗಡಿ ದಾಟಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿರುವುದು ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡದೆ ಸುಮ್ಮನಿದೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ, ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಆರ್‌ಬಿಐನ ಈ “ಸೀಮಿತ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ”ದ ಹಿಂದೆ ಬಲವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳಿವೆ. ಈ ಕುರಿತು ನಿಮಗೆಂದೇ ಇಲ್ಲಿದೆ ವಿವರ.

ಆರ್‌ಬಿಐ ಏಕೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ?

1. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯೇ ಮೌಲ್ಯ ನಿರ್ಧರಿಸಲಿ: ಆರ್‌ಬಿಐ ಗವರ್ನರ್ ಸಂಜಯ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದಂತೆ, ಭಾರತವು ರೂಪಾಯಿಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಏರಿಳಿತಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರೂಪಾಯಿ ತನ್ನ “ನೈಜ ಮೌಲ್ಯ”ವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಆರ್‌ಬಿಐ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಅತಿಯಾದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

2. ರಫ್ತುದಾರರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ: ಡಾಲರ್ ಎದುರು ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿದಾಗ ಭಾರತದ ರಫ್ತುದಾರರಿಗೆ (Exporters) ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕವು ಭಾರತೀಯ ಸರಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಂಕ ಹೇರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿತವು ನಮ್ಮ ರಫ್ತು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ಗವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಫ್ತು ವಲಯಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಬಲ ನೀಡಲು ಆರ್‌ಬಿಐ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ.

3. ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ರಕ್ಷಣೆ: ರೂಪಾಯಿಯನ್ನು ಕುಸಿತದಿಂದ ತಡೆಯಬೇಕೆಂದರೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ತನ್ನ ಬಳಿ ಇರುವ ಡಾಲರ್ ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕೇವಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕುಸಿತ ತಡೆಯಲು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲನ್ನು (Forex Reserves) ಅತಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಭವಿಷ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಈ ನಿಧಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಆರ್‌ಬಿಐಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಆರ್‌ಬಿಐ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುಮ್ಮನಿದೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ, ಆರ್‌ಬಿಐ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ‘ತೀವ್ರ ಕುಸಿತ’ ಅಥವಾ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಏರಿಳಿತವನ್ನು (Volatility) ಮಾತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದೆ.

• ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರೂಪಾಯಿ 91ರ ಗಡಿ ತಲುಪಿದಾಗ ಆರ್‌ಬಿಐ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಡಾಲರ್ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ 89-90ಕ್ಕೆ ತರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದೆ.
• ಅಲ್ಲದೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಗದು ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು 1 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಬಾಂಡ್ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ‘ಫಾರೆಕ್ಸ್ ಸ್ವಾಪ್’ಗಳಂತಹ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.

ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳೇನು?

• ಅಮೆರಿಕದ ಸುಂಕ ನೀತಿ: ಅಮೆರಿಕವು ಭಾರತೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಂಕ ಹೇರಿರುವುದು.
• ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಹೊರಹರಿವು: ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಬಂಡವಾಳ ಹಿಂಪಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು.
• ಜಾಗತಿಕ ಡಾಲರ್ ಬಲ: ಅಮೆರಿಕದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಸರ್ಕಾರಿ ರಜೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ 2026: ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಒಟ್ಟು 24 ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ರಜೆಗಳು; ಇಲ್ಲಿದೆ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಡಿಟೇಲ್ಸ್

ಆರ್‌ಬಿಐ ಸುಮ್ಮನಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದು “ಕ್ರೌಲ್-ಲೈಕ್” (Crawl-like) ಎಂಬ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಂದರೆ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯವು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಇಳಿಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ, ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಆಘಾತವಾಗದಂತೆ “ಮೃದುವಾಗಿ” ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ.