ರಾತ್ರಿ ಮಲಗಿದ್ರೆ ಸಾಕು ಕೆಟ್ಟ ಕನಸುಗಳು ಬೀಳ್ತಿವೆಯೇ? ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಅಸಲಿ ‘ಸೈಂಟಿಫಿಕ್’ ಕಾರಣಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ!

ರಾತ್ರಿ ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದರೆ ಸಾಕು, ಕೆಲವರಿಗೆ ದೆವ್ವ-ಭೂತಗಳ, ಯಾರೋ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿದಂತೆ ಅಥವಾ ಎತ್ತರದಿಂದ ಬಿದ್ದಂತೆ ಭಯಾನಕ ಕನಸುಗಳು ಬೀಳಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಕೆಟ್ಟ ಕನಸುಗಳು (Nightmares) ಬಿದ್ದಾಗ ತಕ್ಷಣವೇ ಬೆವರಿ ಉಪಚರಿಸಿ ಎಚ್ಚರವಾಗುವುದು, ಆಮೇಲೆ ನಿದ್ದೆಯೇ ಬಾರದೆ ಒದ್ದಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ.

ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟ ಕನಸು ಬಿದ್ದರೆ ಯಾವುದೋ ಕೆಟ್ಟ ದೃಷ್ಟಿ ಅಥವಾ ದೋಷ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಪದೇ ಪದೇ ಕೆಟ್ಟ ಕನಸುಗಳು ಬೀಳಲು ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಹವ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ದೇಹದ ಒಳಗಿನ ಕೆಲವು ಶಾರೀರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳೇ ಕಾರಣ! ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಅಸಲಿ ‘ಸೈಂಟಿಫಿಕ್’ ರಹಸ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಕೆಟ್ಟ ಕನಸುಗಳು ಬೀಳಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ:

ಆರ್.ಇ.ಎಮ್ (REM Sleep) ಹಂತದ ಗೊಂದಲ: ನಮ್ಮ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ‘Rapid Eye Movement’ (REM) ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲೇ ನಮಗೆ ಕನಸುಗಳು ಬೀಳುವುದು ಮತ್ತು ಮೆದುಳು ದಿನವಿಡೀ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಮೆಮೊರಿಯಾಗಿ ಸ್ಟೋರ್ ಮಾಡುವುದು. ನಾವು ಅತಿಯಾದ ಮಾನಸಿಕ ಆತಂಕದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಮೆದುಳು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನೆಗೆಟಿವ್ ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೊಸೆಸ್ ಮಾಡಲು ಶುರು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಟ್ಟ ಕನಸಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅತಿಯಾದ ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್ (Stress Hormone) ಉತ್ಪತ್ತಿ: ದಿನವಿಡೀ ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ಒತ್ತಡದಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ‘ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್’ ಎಂಬ ಸ್ಟ್ರೆಸ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಾಗ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲೂ ಮೆದುಳು ಶಾಂತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಯಾನಕ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲಮಯ ಕನಸುಗಳು ಬೀಳುತ್ತವೆ.

ತಡರಾತ್ರಿಯ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ (Late Night Metabolism): ರಾತ್ರಿ ತಡವಾಗಿ ಬಿರಿಯಾನಿ, ಚೀಸ್ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ಆಹಾರ ತಿಂದಾಗ ದೇಹದ ಮೆಟಬಾಲಿಸಂ (Metabolism) ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಆಹಾರವನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದೇಹ ಶ್ರಮಪಡುವಾಗ ಮೆದುಳಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯೂ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಲಗಿದಾಗ ಮೆದುಳು ಅತಿಯಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಕೆಟ್ಟ ಕನಸುಗಳು ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ 80% ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.

ವಿಷುಯಲ್ ಸ್ಟಿಮ್ಯುಲೇಶನ್ (Visual Stimulation): ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಮೊಬೈಲ್ ಅಥವಾ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರರ್, ಸಸ್ಪೆನ್ಸ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಅಥವಾ ಕ್ರೈಮ್ ಸುದ್ದಿಗಳ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದರಿಂದ ಆ ದೃಶ್ಯಗಳು ಮೆದುಳಿನ ಸಬ್‌ಕಾನ್ಶಿಯಸ್ ಮೈಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ (Subconscious Mind) ಹಾಗೇ ಉಳಿದುಬಿಡುತ್ತವೆ. ನಿದ್ದೆ ಹತ್ತಿದ ತಕ್ಷಣ ಮೆದುಳು ಅದೇ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸ್ಲೀಪ್ ಅಪ್ನಿಯಾ (Sleep Apnea) ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ: ಕೆಲವರಿಗೆ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಉಸಿರಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆಯಾಗುತ್ತದೆ (ಗೊರಕೆ ಹೊಡೆಯುವವರಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚು). ದೇಹಕ್ಕೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಮೆದುಳು ಅಪಾಯದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಲು ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಭಯಾನಕ ಕನಸಿನ ಮೂಲಕ ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

 ಸರಳ ಪರಿಹಾರಗಳೇನು?

• ಸ್ಲೀಪ್ ಹೈಜೀನ್ (Sleep Hygiene) ಪಾಲಿಸಿ: ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ ಒಂದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಲಗುವ ಮತ್ತು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಏಳುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದು ನಿದ್ದೆಯ ಸೈಕಲ್ ಅನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

• ಮೆದುಳನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ: ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಕನಿಷ್ಠ 45 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಯಾವುದೇ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ ಬಳಸಬೇಡಿ. ಪುಸ್ತಕ ಓದುವುದು ಅಥವಾ ಲಘು ಸಂಗೀತ ಕೇಳುವುದು ಮೆದುಳನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

• ಖಾಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಬೇಡಿ, ಹೆವಿಯಾಗಿಯೂ ತಿನ್ನಬೇಡಿ: ರಾತ್ರಿ 8 ಗಂಟೆಯ ಒಳಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಜೀರ್ಣವಾಗುವ ಲಘು ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ. ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಕೆಫೀನ್ (ಟೀ/ಕಾಫಿ) ಸೇವನೆ ಬೇಡ.

 ವಾರದಲ್ಲಿ 3-4 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಭಯಾನಕ ಕನಸುಗಳು ಬಿದ್ದು ಆರೋಗ್ಯ ಏರುಪೇರಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಅಥವಾ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಭೇಟಿಯಾಗುವುದು ಸೂಕ್ತ.