ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರ ಹೇಗೆ ನಿಗದಿಯಾಗುತ್ತದೆ! ಇಲ್ಲಿದೆ ಮಹತ್ವದ ಮಾಹಿತಿ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಯ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಗೃಹಬಳಕೆ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೊಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಏಕೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಲವರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದೆ.

ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರ ನಿಗದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವುದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬೆಲೆ. ಭಾರತ ತನ್ನ ಅಗತ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಎಲ್‌ಪಿಜಿಯನ್ನು ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ದರ ಏರಿಳಿತ ದೇಶೀಯ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಎಲ್‌ಪಿಜಿಯ ಮೂಲ ಬೆಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ರೂಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ನಡುವಿನ ವಿನಿಮಯ ದರವೂ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಆಮದು ವೆಚ್ಚವೂ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಮುದ್ರ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ, ವಿಮೆ, ಬಂದರು ಶುಲ್ಕ, ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಆಮದು ವೆಚ್ಚಗಳೂ ಅಂತಿಮ ದರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ.

ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬಳಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಾಟ್ಲಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿತರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ, ಬಾಟ್ಲಿಂಗ್ ಶುಲ್ಕ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೆಚ್ಚ, ಡೀಲರ್ ಕಮಿಷನ್ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿತರಣೆ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ಹಾಗೂ ವಿತರಣಾ ವೆಚ್ಚ ಬದಲಾಗುವುದರಿಂದ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರವೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಬಹುದು.

ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರ ಒಂದೇ ಆಗದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಸಬ್ಸಿಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಮನೆ ಬಳಕೆಯ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹೋಟೆಲ್, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಬೆಲೆ ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ದರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬೆಲೆಯಲ್ಲೂ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಆಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಬಳಿಕವೇ ಪ್ರಕಟಿಸಲಿವೆ.