ಆಷಾಢ ಮಾಸ ಅಶುಭವಲ್ಲ..ಜಗನ್ನಾಥ ರಥಯಾತ್ರೆಯ ಹಿಂದಿರುವ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ರಹಸ್ಯ ಇಲ್ಲಿದೆ!

ಬೆಂಗಳೂರು: ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಆಷಾಢ ಮಾಸ ಬಂತೆಂದರೆ ಸಾಕು, ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬ್ರೇಕ್ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ವಿವಾಹ, ಗೃಹಪ್ರವೇಶ, ಹೊಸ ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣ, ಉಪನಯನದಂತಹ ಲೌಕಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಈ ತಿಂಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಇದನ್ನು ‘ಶೂನ್ಯ ಮಾಸ’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಆದರೆ, ಹಲವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕುತೂಹಲದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ—“ಆಷಾಢ ಮಾಸವೇ ಅಶುಭ ಎಂದಾದರೆ, ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುರಿ ಜಗನ್ನಾಥ ರಥಯಾತ್ರೆ ಇದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಏಕೆ ವೈಭವದಿಂದ ಜರುಗುತ್ತದೆ?”

ಈ ದೈವಿಕ ಸಂಭ್ರಮ ಕೇವಲ ಒಡಿಶಾದ ಪುರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅಗರದಲ್ಲಿರುವ (Agara) ಶ್ರೀ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲೂ ಸಹ ಪುರಿಯಂತೆಯೇ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಡಗರದ ರಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಶೂನ್ಯ ಮಾಸವಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ಆಷಾಢದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಈ ಜಗನ್ನಾಥ ರಥೋತ್ಸವದ ಹಿಂದೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಪೌರಾಣಿಕ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಅಡಗಿದೆ. ಅದರ ಅಸಲಿ ರಹಸ್ಯ ಇಲ್ಲಿದೆ:

ಮಾನವರಿಗೆ ಶೂನ್ಯ ಮಾಸ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ಸವ ಕಾಲ!

ಆಷಾಢ ಮಾಸವನ್ನು ‘ಅಶುಭ’ ಎನ್ನುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣ ತಪ್ಪು. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಾನವರ ಭೌತಿಕ ಅಥವಾ ಲೌಕಿಕ ಸುಖದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಂಬಿಕೆಯಷ್ಟೇ.

• ದೇವಶಯನಿ ಏಕಾದಶಿ: ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ದೇವಶಯನಿ ಏಕಾದಶಿಯ ದಿನದಿಂದ ಶ್ರೀಮಹಾವಿಷ್ಣುವು ಮುಂದಿನ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ (ಚಾತುರ್ಮಾಸ) ಯೋಗನಿದ್ರೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೇ ನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರುವ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ಆರಂಭದಂತಹ ಲೌಕಿಕ ಸಂಭ್ರಮಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ: ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಲೌಕಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಇದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆ, ಜಪ, ತಪ ಮತ್ತು ದೇವತಾರಾಧನೆಗೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ತಿಂಗಳಾಗಿದೆ. ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ಯೋಗನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರುವ ಮುನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸಲು ರಥದ ಮೇಲೆ ಬರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ದೃಢ ನಂಬಿಕೆ.

 ರಥಯಾತ್ರೆಯ ಹಿಂದಿರುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆಷಾಢ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಿತೀಯ ದಿನದಂದು ಶ್ರೀ ಜಗನ್ನಾಥ, ಬಲಭದ್ರ ಮತ್ತು ಸುಭದ್ರಾ ದೇವಿಯರು ತಮ್ಮ ಭವ್ಯ ರಥಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಬೀದಿಗೆ ಬಂದು ಗುಂಡಿಚಾ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಈ ಪವಿತ್ರ ದಿನದಂದೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು (ಜಗನ್ನಾಥ) ಮಥುರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದನು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಸೋದರ ಬಲಭದ್ರ ಮತ್ತು ತಂಗಿ ಸುಭದ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸೋದರತ್ತೆಯ ಮನೆಯಾದ ‘ಗುಂಡಿಚಾ ದೇವಸ್ಥಾನ’ಕ್ಕೆ ನಡೆಸುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಭೇಟಿ ಇದಾಗಿದ್ದು, ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಈ ಪವಿತ್ರ ಯಾನವು ಆಷಾಢದಲ್ಲೇ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.

೩. ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ ದೈವಿಕ ಸಂಕೇತ

ಆಷಾಢ ಮಾಸವು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

• ಮುಂಗಾರಿನ ಚೈತನ್ಯ: ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡು ಪ್ರಕೃತಿ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
• ಭೂಮಿಯ ಒಡೆಯ ಜಗನ್ನಾಥ: ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವ ಕಾಲ. ಜಗನ್ನಾಥನನ್ನು ಕೇವಲ ಮಂದಿರದ ದೇವರೆಂದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಭೂಮಿಯ ಒಡೆಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ ದೇವರೆಂದೂ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೈತರು ಉತ್ತಮ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ಇಳುವರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಗನ್ನಾಥನ ರಥಯಾತ್ರೆ ನಡೆಯುವುದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಆರಾಧನೆಯೂ ಹೌದು.

ಹೀಗಾಗಿ, ಆಷಾಢ ಮಾಸವು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಅಶುಭ ತಿಂಗಳಲ್ಲ. ಭೌತಿಕ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ಭಗವಂತನ ಕಡೆಗೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಮಾಸವಿದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಜಗನ್ನಾಥನು ಸ್ವತಃ ಮಂದಿರದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಭಕ್ತರಿಗೆ ದರ್ಶನ ಕರುಣಿಸುತ್ತಾನೆ.