ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ: ಶಿವಾರ್ಪಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಲು ಹೀಗೆ ಮಾಡಿ; ಜಾಗರಣೆ ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ವಿಧಿಗಳ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ

Maha Shivaratri 2026 rituals: ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಶಿವಭಕ್ತರು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧಾ-ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ‘ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ’ ಹಬ್ಬವು ಈ ಬಾರಿ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳ ಮೂರನೇ ಭಾನುವಾರ ಬಂದಿದೆ. ಮಾಘ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ನಡೆಯುವ ಈ ಪರ್ವಕಾಲವು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಿನವಾಗಿದೆ.

ಮುಹೂರ್ತ ಮತ್ತು ತಿಥಿಯ ವಿಶೇಷತೆ:

ಪಂಚಾಂಗದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಂತೆ, ಈ ಬಾರಿ ಚತುರ್ದಶಿ ತಿಥಿಯು ಭಾನುವಾರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನವೇ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ. ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗವಾದ ‘ನಿಶಿತ ಕಾಲ’ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಜಾಗರಣೆಗೆ ಭಾನುವಾರವೇ ಪ್ರಶಸ್ತವಾದ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತರು ಅಂದು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಶಿವನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ, ಮರುದಿನ ಸೋಮವಾರ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ನಂತರ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಹರಗಳ ಪೂಜೆ:

ಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ (ಪ್ರಹರಗಳಾಗಿ) ವಿಂಗಡಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪ್ರಹರದಲ್ಲೂ ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ವಿಭಿನ್ನ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ಅಭಿಷೇಕ, ನಂತರದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಜೇನುತುಪ್ಪದಿಂದ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ:

• ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿ ಕಲ್ಯಾಣ: ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಮಂಗಳಕರ ದಿನದಂದೇ ಜಗತ್ಪಿತ ಶಿವನು ತಾಯಿ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದನು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಲೋಕ ರಕ್ಷಣೆ: ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದ ವೇಳೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಹಾಲಾಹಲ ವಿಷವನ್ನು ಕುಡಿದು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮನುಕುಲವನ್ನು ಶಿವನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಭಕ್ತರು ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
• ಲಿಂಗೋದ್ಭವ: ಶಿವನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದಿವ್ಯವಾದ ಲಿಂಗದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಮಹೋನ್ನತ ದಿನವಿದು.
  
  ಅಜೀಂ ಪ್ರೇಮ್‌ಜೀ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್ 2026: ಬಡ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವರದಾನ

ಆಚರಣೆಯ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನಗಳು:

ಭಕ್ತರು ಅಂದು ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಸ್ನಾನಾದಿಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಜಲಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ‘ತ್ರಿಗುಣಾಕಾರಂ ತ್ರಯನೇತ್ರಂ’ ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸಲಾಗುವ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ ಅರ್ಪಣೆ ಈ ಪೂಜೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ. ಇಡೀ ದಿನ ಆಹಾರ ತ್ಯಜಿಸಿ ಉಪವಾಸವಿರುವುದು ಮತ್ತು ‘ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ’ ಎಂಬ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಶಿವನ ಗುಣಗಾನ ಮಾಡುವುದು ಈ ಹಬ್ಬದ ವಿಶೇಷ.

ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧತೆ:

ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾದ ಗೋಕರ್ಣ, ಮುರುಡೇಶ್ವರ, ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ನಂಜನಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿಷೇಕಗಳ ಸಿದ್ಧತೆ ಜೋರಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಹಬ್ಬವು ವಾರಾಂತ್ಯದ ರಜೆಯ ದಿನ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.