ಅರ್ಬನ್‌ ಚಾಲೆಂಜ್‌ ಫಂಡ್:‌ ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿ ಈ ನಗರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ 1 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ನೆರವು ಘೋಷಣೆ

Urban Challenge Fund: ಭಾರತದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ‘ನಗರ ಸವಾಲು ನಿಧಿ’ (UCF) ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ನಿಧಿಯ ಮೂಲಕ ನಗರಗಳ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ₹1 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ನೆರವು ನೀಡಲಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಹೂಡಿಕೆಯ ಗುರಿ: ಕೇಂದ್ರದ ₹1 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ, ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಗರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ₹4 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
• ಅವಧಿ: ಈ ಯೋಜನೆಯು 2025-26 ರಿಂದ 2030-31ರವರೆಗೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ (ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ 2033-34ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ).
• ಧನಸಹಾಯದ ಮಾದರಿ:
  • ಯೋಜನೆಯ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚದ 25% ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
  • ಕನಿಷ್ಠ 50% ಹಣವನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ (Market Sources) ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಉಳಿದ 25% ಅನ್ನು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಭರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಯಾವ ನಗರಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ?

• 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ನಗರಗಳು.
• ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಧಾನಿಗಳು.
• 1 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಗರಗಳು.
• ಟೈರ್-2, ಟೈರ್-3 ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಗರಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಆದ್ಯತೆ.

ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು:

ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ನಗರಗಳು: ಹೊಸ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.

ನಗರಗಳ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿ: ಹಳೆಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ನವೀಕರಣ, ಪಾದಚಾರಿ ಸ್ನೇಹಿ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳ ರಕ್ಷಣೆ.

ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ: ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಧಾರಣೆ, ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಒತ್ತು.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅನುದಾನ ಆಧಾರಿತ ಮಾದರಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಮಾದರಿಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ನಗರಗಳನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.