ಕರ್ನಾಟಕದ ಜೀವನಾಡಿ ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ: ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ 120 ಬಸ್‌ಗಳಿಂದ ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯವರೆಗಿನ ರೋಚಕ ಪಯಣ!

KSRTC History | Mysore State Buses | Who started KSRT | KSRTC Strike: ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಳ್ಳಿ-ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೂ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ (KSRTC) ಇಂದು ದೇಶದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಬೃಹತ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆರಂಭ ಹೇಗಿತ್ತು? ಅದರ ಇತಿಹಾಸದ ಹಾದಿ ಎಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಆರಂಭದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು: ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ (1948)

ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ಇತಿಹಾಸ ಆರಂಭವಾಗುವುದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕ ಮರು ವರ್ಷವೇ. ಅಂದಿನ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು 1948ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12ರಂದು ‘ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ’ (MGRTD) ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾಯಿತು. ಆಗ ಕೇವಲ 120 ಬಸ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಪಯಣವನ್ನು ಶುರುಮಾಡಿತ್ತು.

ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಉದಯ (1961)

ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲು, 1961ರ ಆಗಸ್ಟ್ 1ರಂದು ಇದನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿಗಮವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ ಇದಕ್ಕೆ MSRTC (ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 6 ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು 37 ಡಿಪೋಗಳಿದ್ದವು. ಅಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 4.35 ಲಕ್ಷ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಈ ಬಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ನಂದಿನಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್​ ಅಪಾಯ : ಕೆಎಂಎಫ್​ ಎಂಡಿಯಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ

ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ಆಗಿ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ

1973ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ‘ಕರ್ನಾಟಕ’ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣವಾದ ನಂತರ, ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸಹ ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ (KSRTC) ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಭಾರೀ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ. 1997ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಯಿತೆಂದರೆ, ದಕ್ಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿಗಮಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು:

ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ (KSRTC): ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗಕ್ಕೆ.

ಬಿಎಂಟಿಸಿ (BMTC): ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ.

ವಾಯವ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ (NWKRTC): ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಕೇಂದ್ರಿತ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗಕ್ಕೆ.

ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ (KKRTC): ಕಲ್ಬುರ್ಗಿ ಕೇಂದ್ರಿತ ಈಶಾನ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗಕ್ಕೆ.

೪. ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ (ನವೆಂಬರ್ 2025ರ ಅಂಕಿಅಂಶದಂತೆ)

ಇಂದು ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಸ್‌ಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನಿಟ್ಟು ‘ಇವಿ ಪವರ್ ಪ್ಲಸ್’ (EV Power Plus) ಎಂಬ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಬಸ್‌ಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಓಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಸಂಸ್ಥೆಯ ಇಂದಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಚಿತ್ರಣ:

• ಬಸ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ: 8,790
• ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು: ಸುಮಾರು 34.70 ಲಕ್ಷ
• ದಿನಂಪ್ರತಿ ಆದಾಯ: ಸುಮಾರು 15.31 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ
• ಸೇವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿ: 34,291
• ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ಮಂಗಳೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 17 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು.

ಮುಕುಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಗೌರವಗಳು

ದೇಶದಲ್ಲೇ 5ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವ ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ, ತನ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವೆ, ಅಪಘಾತಗಳ ಕಡಿಮೆ ದರ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಾಗಿ ನೂರಾರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರ ಕಾಲದ ಕನಸಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಇಂದಿನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಬಸ್‌ಗಳ ಯುಗದವರೆಗೆ ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ನಡೆದುಬಂದ ಹಾದಿ ಶ್ಲಾಘನೀಯ. ಕನ್ನಡಿಗರ ನೆಚ್ಚಿನ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ‘ಸೌಖ್ಯಕರ ಪ್ರಯಾಣ’ ಎಂಬ ತನ್ನ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಸದಾ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ.