ಹೊಲಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ಕೇಸ್ ಖಚಿತ! ರೈತರಿಗೆ ಕಾನೂನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ ಈ ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕು

ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಜಮೀನಿನ ದಾರಿ ವಿಚಾರವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಗಲಾಟೆಗಳು ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. ಹಲವು ಕಡೆ ಪಕ್ಕದ ಜಮೀನಿನ ಮಾಲೀಕರು ದಾರಿ ಬಿಡದ ಕಾರಣ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಹೊಲಕ್ಕೆ ತಲುಪಲು ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಓಡಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇದೆ.

ಆದರೆ ಕಾನೂನು ರೈತರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಜಮೀನಿಗೆ ದಾರಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನು ನೀಡಿದೆ.

ರೈತರಿಗೆ ಇರುವ ‘Right of Way’

Indian Easements Act, 1882 ಪ್ರಕಾರ, ರೈತನ ಜಮೀನಿಗೆ ಬೇರೆ ದಾರಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪಕ್ಕದ ಜಮೀನಿನ ಮೂಲಕ ಮಾರ್ಗ ನೀಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ. ಇದನ್ನೇ “Right of Way” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೆಕ್ಷನ್ 13 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ದಾರಿಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ನೀರಾವರಿ, ಬೆಳೆ ಸಾಗಣೆ, ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಓಡಾಟ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೃಷಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಕಾನೂನು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ.

ಅರ್ಜಿ ಹೇಗೆ ಹಾಕಬೇಕು?

ರೈತರು ಮೊದಲು ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಕಚೇರಿ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. RTC, ಜಮೀನಿನ ನಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ದಾರಿ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಬೇಕು.

ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸರ್ವೇ ನಡೆಸಿ ಸೂಕ್ತ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅಧಿಕೃತ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಬಹುದು.

ಹಳೆಯ ದಾರಿ ಬಂದ್ ಮಾಡಿದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಬಹಳ ಕಡೆ ಹಳೆಯ ಕಾಲದಿಂದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಕೆಲವರು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಮುಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ಸಿವಿಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಮೊರೆ ಹೋಗಬಹುದು. ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಈಸ್ಮೆಂಟ್ ಹಕ್ಕಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಶಾಶ್ವತ ದಾರಿ ನೀಡುವ ಆದೇಶ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ರೈತರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಮಾಹಿತಿ

ಕೃಷಿ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಜಮೀನಿಗೆ ದಾರಿ ಎನ್ನುವುದು ಜೀವನಾಡಿಯಂತೆ. ದಾರಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕೃಷಿಯೇ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾದಾಗ ಗಲಾಟೆ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಕಾನೂನು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.

ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ದಾರಿ ಪಡೆಯುವುದು ರೈತರಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪರಿಹಾರವಾಗಬಹುದು.