ಜುಲೈ 1ರಿಂದ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಶುಲ್ಕ ಏರಿಕೆ: ತತ್ಕಾಲ್‌ಗೆ ₹6,000 ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿ

ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ಅಥವಾ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಪಡೆಯಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ. 2026ರ ಜುಲೈ 1ರಿಂದ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹೊಸ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಶುಲ್ಕ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದ್ದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತತ್ಕಾಲ್ ಸೇವೆ ಪಡೆಯುವವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚವಾಗಲಿದೆ.

ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ನಿಯಮಗಳು-1980ಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕಾಯ್ದೆ-1967ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 24ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಹೊಸ ದರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 18 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರು ಹಾಗೂ ಅರ್ಹ ವಯೋಮಾನದ ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ 36 ಪುಟಗಳ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಜಿ ಶುಲ್ಕ ₹2,500 ಆಗಿದ್ದು, ತತ್ಕಾಲ್ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಸೇವೆಗೆ ₹5,000 ಪಾವತಿಸಬೇಕು. 60 ಪುಟಗಳ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶುಲ್ಕ ₹3,500 ಇದ್ದರೆ, ತತ್ಕಾಲ್ ಅರ್ಜಿಗೆ ₹6,000 ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ.

ಇದುವರೆಗೆ 36 ಪುಟಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗೆ ₹1,500 ಮಾತ್ರ ಶುಲ್ಕವಿದ್ದು, ತತ್ಕಾಲ್ ಸೇವೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ₹2,000 ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೊಸ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಿಂದ ಎರಡೂ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರು, ಹಾಳಾದ ಅಥವಾ ಕಳೆದುಹೋದ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆ, ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (PCC), ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರ ಬದಲಾವಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸೇವೆಗಳ ಶುಲ್ಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಇದರ ನಡುವೆ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕುರಿತ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಗೂ ಸರ್ಕಾರ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಹೊಂದಿರುವುದೇ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕತ್ವದ ಅಂತಿಮ ಪುರಾವೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕಾಯ್ದೆ-1967 ಪ್ರಯಾಣದ ದಾಖಲೆಗಳ ವಿತರಣೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಯಾರು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರು ಎಂಬುದನ್ನು ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ-1955 (Citizenship Act, 1955) ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದಾದರೂ, ಅದು ನಾಗರಿಕತ್ವವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ದಾಖಲೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ, ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಪಡೆದರೆ ಅದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಕೃತ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವೂ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಯಾಣದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾದರೂ, ನಾಗರಿಕತ್ವದ ಅಂತಿಮ ದಾಖಲೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.