ಇನಾಕ್ಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯ ಹಣ ಚೆಕ್ ಮಾಡೋದು ಹೇಗೆ? RBI ತಂದಿದೆ ವಿಶೇಷ ಪೋರ್ಟಲ್

ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಳಸದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಇನಾಕ್ಟಿವ್ ಆಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಇಂತಹ ಖಾತೆಗಳಿಂದ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಅಥವಾ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣ ಕಳೆದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಗ್ರಾಹಕರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ UDGAM ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಪೋರ್ಟಲ್ ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ‘Unclaimed Deposits – Gateway to Access Information’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಈ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಮೂಲಕ ಇನಾಕ್ಟಿವ್ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹಣದ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಖಾತೆದಾರರ ಹೆಸರು, ವಿಳಾಸ, ಕೊನೆಯ ವ್ಯವಹಾರ ವಿವರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಈ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅನ್‌ಕ್ಲೇಮ್ಡ್ ಡಿಪಾಜಿಟ್ ಮಾಹಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಯದ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹಣವನ್ನು RBIಯ ‘Depositor Education and Awareness Fund’ಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 10 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕ್ಲೇಮ್ ಮಾಡದ ಹಣವನ್ನು ಈ ನಿಧಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

RBI ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. 2021ರ ಮಾರ್ಚ್ ವೇಳೆಗೆ ₹39 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೊತ್ತ ಈ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಅನ್‌ಕ್ಲೇಮ್ಡ್ ಹಣದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.

ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಹಣವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಹಲವರಿಗೆ ಈ ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿದಿರದೇ ಹಣ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲೂ ಈ ವಿಚಾರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ಮೃತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ, ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ ಠೇವಣಿ ಮತ್ತು ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಸಲಹೆ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ.

ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳು ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರ ಅನ್‌ಕ್ಲೇಮ್ಡ್ ಠೇವಣಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ ಎಂದು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ತಜ್ಞರು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.